Sual: Kafirlərin sonsuz cəhənnəm əzabı görəcək olmasının hikməti nədir?  Ortalama 65 illik bir küfr həyatının cəzasının sonsuz və heç bitməyəcək bir əzab olmasının hikmətini açıqlaya bilərsinizmi? 

Cavab: Bir insanın silahıyla çaxmağa basaraq başqa bir insanı öldürməsi sadəcə 2 saniyəlik bir işdir. İki saniyəlik bir cinayət qarşısında bu insan hüquq sistemlərinə görə ortalama 30 il həbs cəzası alar. İndi hesablayaq:

30 il vur 365 gün vur 24 saat vur 60 dəqiqə vur 60 saniyə = 946.080.000 saniyə.

Yəni ki, bir insanın iki saniyəlik bir xətası üzündən ona doqquz yüz qırx altı milyon, səksən min saniyə cəza verilər və heç bir hüquq sistemi bunun ədalətsizlik olduğunu qəbul etməz. Bəşəriyyətin 2 saniyəlik bir cinayət qarşısında 946.080.000 saniyə cəza verməsi necə ağla zidd görünmürsə, kainatda yaradılmış saysız atom hüceyrələrindən saysız canlılara, saysız ulduzdan saysız nemətə qədər hər birinin varlıq məqsəd və hüququna təcavüz edib bunlara, baxaraq Allahın sənət və yaradışını xor görmək və ona böhtan ataraq yaradılmışların hüququna təcavüz etmək əlbəttə ki sonsuz bir Cəhənnəm əzabını haqlı edər.

Çünki var olan ən kiçik zərrədən tutmuş nəhəng ulduzlara qədər hər bir şey Allahın varlığını bəyan edib, Onun mövcudluğunu göstərir. Bütün bu dəlillərin varlığını hər gün gördüyü və üstəlik bunlardan istifadə etdiyi halda təkəbbürə qapılaraq yenə də ateist olmağı seçən bir insan bununla da nəinki Allahın varlığını inkar etmiş olur, həm də bütün yaradılmış külli məxluqatın meydanagəlmə səbəb və məqsədinə hücum edərək onları da inkar etmiş olur.

Üstəlik bu hücumuyla o, başqa insanların imanlarının sönməsinə səbəb ola bilir. İçində min nəfər olan bir gəmiyə hücum edib gəmiyə balta zərbəsi vuran insan yalnız özünü öldürməz, eyni zamanda gəmidəki min nəfər və həmin min adamın 10 min qohumuna da hücum etmiş olar. Elə isə saysız və həddsiz cinayətə saysız və həddsiz cəza əlbəttə ədalətin bərpasıdır. Bu adam yaxşı bir insan olsa da nəticə dəyişməz. Çünki necə ki, bir insan çox yaxşı biri olsa, lakin bir gəncə zina böhtanına görə həbs edilsə, yalnız gənc deyil, həmin gəncin anası, atası, qardaşı və qohumları da bu zülmdən təsirlənər. Və bu insanın nə qədər başqa yaxşı işləri olsa da, yaxşılığına etimad edilməz.

Kainatı yaradan Allah, öz varlığının dəlillərini ortaya qoyaraq saysız varlıqlar yaratmış və öz İsimlərini kainatda təcəlli etdirmişkən, bu varlıqların Yaradıcısını inkara cəhd edib, Allahın varlığına və saysız dəlilin varlıq səbəbinə təcavüz edən adam nə qədər yaxşı olursa-olsun bu yaxşılıqları axirətdə boşa çıxacaq. Qaldı ki, “Dünya möminin cəhənnəmi kafirin cənnətidir” hədisindən də aydın olduğu kimi kafirlərin yaxşılıq və gözəl işlərinin mükafatı dünyada verilməkdədir, ya da dünyada özünə verilənlər bu yaxşılıqlarına əvəz olmuşdur. Ancaq axirətdə bir nəsibləri olmayacaq. 

Bütün bunların yanında da əbədi Cəhənnəm imanla ölməyənlər üçün etibarlıdır və Allah kimin axirətə imanla gəlib gəlməyəcəyi mövzusunda da əlbəttə ədalətlə hökm verəcək. Müsəlmanların imanla getməsinin də bir zəmanəti olmadığı kimi Allahın kafirə də son nəfəsində iman nəsib etməyəcəyini kimsə bilə bilməz. Ürəklərə hakim olan ancaq Allahdır. Ona görə bu cür məsələlər haqqında vəsvəsəyə düşmək bizi yalnız gedəcəyimiz yoldan saxlayar və həyatımızı maraqlandıran bir məktəbin imtahanına hazırlanarkən görəsən işləməyənlərin halı nə olacaq deyə düşünüb işimizlə çalışmaqdan bizi saxlayar. Biz imanla gedəcəyikmi ki, başqaları üçün baş yoruruq!!! Hər kəs səyinin qarşılığını alacaq, haqq edən layiq olduğunu alacaq, kimsəyə haqsızlıq edilməyəcək və əgər bir insanın bir şeyə gücü çatmırsa, Allah qatında gücünün çatmadığı bir şeydən məsul tutulmayacaq. Allah qatında hər şey ədalətlə hökm tapacaq və kimsəyə zərrə ağırlığın tərəfindən haqsızlıq edilməyəcək.