Kainatda gördüyümüz hər şey 2 cür ifadə edilə bilər:

1. Semantik yöndən.

2. Mexaniki, yəni sadələşdirilmiş yöndən.

Mexaniki baxış açısı nədir? Bir şey mexaniki yöndən incələnərkən onu tərkib hissələri, yəni təşkil olunduğu molekulları, atomları, hüceyrələri ələ alının tədqiq edilər. Məsələn, mexaniki yöndən incələndikdə hər bir insan təbiətdə zatən mövcud olan zülalların və müxdəlif fiziki-kimyəvi maddələrin birləşməsidir, yəni mexaniki yöndən incələyərkən insan təbiətdə mövcud olan maddələrin kompleks (qarışıq, mürəkkəb) şəkildə birləşməsindən başqa bir şey deyildir. İnsanı fərqli qılan tək şey bu maddələrin kompleks və mükəmməl şəkildə bir araya gətirilməsidir.

Bəs semantik baxış açısı nədir? Bir şey semantik yöndən incələnərkən həmin şeyin “məqsədi və daşıdığı məlumat” ələ alınar, yəni semantik yöndən incələnərkən insan təkcə atomlardan və ət-sümük parçasından ibarət bir canlı deyil. Semantik baxış açısından insan “məqsədləri olan, sevən, qorxan, nifrət edən, gələcəyini planlayan, ümid bəsləyən, xəyallar quran, kiçik beyni ilə bütün kainatı araşdıran, məntiqli, yeri gələndə sevdikləri üçün özünü fəda edəcək qədər cəsur” varlıqdır.

Mexaniki yöndən insan DNT-si sadəcə atom və zülalların birləşməsidir. Semantik yöndən isə insan DNT-si 3,5 milyon hərflik məlumat daşıyan inanılmaz bir programdır, əsrarəngiz bir kitabdır. Yəni semantik yöndən insan atomlardan üstün bir varlıqdır. Semantik yöndən insan “şüurlu” varlıqdır, insan beyni atomlardan ibarətdir, yəni beynimiz də hər hansı bir stol və ya bir stəkan kimi atomların yan-yana gəlməsi ilə meydana gəlmiş maddə yığınıdır. Taxta stolda necə atomlar müəyyən nizam içində bir yerə gətirilibsə, sizin beyninizdəki atomlar da müəyyən bir nizam içində bir yerə gətirilmişdir. Stolun atomları düşünə bilmədiyi kimi, beyninizdəki atomlar da düşünə bilməzlər. Və ya beyniniz də dırnağınız kimi hüceyrələrdən ibarətdir, amma dırnağınız düşünə bilmir. Bu da onu göstərir ki, semantik yöndən şüurunuz beyninizdəki atomlardan, molekullardan, hüceyrələrdən daha fərqli bir mənbədən gəlir.

Yəni hər şey 2 səviyyədə mövcuddur. Misal üçün hansısa kitabı mexaniki yöndən incələyək. Mexaniki yöndən hər bir kitab sadəcə onu təşkil edən mürəkkəb və kağızdan, mürəkkəbi və kağızı təşkil edən karbon atomundan başqa bir şey deyil. Ancaq bu həqiqətən həmin kitabın sadəcə kağıız və yaxud mürəkkəbdən ibarət olduğu mənasını verərmi? Xeyr. Əgər sizə “Tarixi-Nadir kitabı haqqında məlumat ver” desələr, siz cavab olaraq bu kitab hansısa növ mürrəkəblə hansısa kağız növünün birləşməsidir” deyə bilərsinizmi? Əlbəttə ki, yox! Çünki mexaniki yöndən baxış heç bir zaman kitabın əslində nə olduğunu üzə çıxarmaz, çünki semantik yöndən kitab müəyyən informasiyalar və yazarın oxucuya çatdırmaq istədiyi mesajlar toplusudur.

Eyni şey mahnılar üçün də keçərlidir. Mexaniki yöndən ”Sarı Gəlin ” musiqisi sadəcə havada uçan atom molekullarıdır, amma mexaniki izah həqiqətən “Sarı Gəlin” musiqisinin nə olduğunu bizə deyirmi? Əlbəttə ki, yox !  “Sarı Gəlin” musiqisinin əslində nə olduğunu anlamaq üçün musiqinin mahiyyətinə ancaq semantik yöndən baxmalıyıq. Belə olduğu halda “Sarı Gəlin ” musiqisi müəllifin və ya bəstəkarın dinləyiciyə çatdırmaq istədiyi mesajlar və tarixi məlumatlardır .

Semantik yöndən baxdıqda biz asanlıqla Yaradıcını, Onun yaratdıqları vasitəsiylə verdiyi mesajları, kainatdaki sənət əsərini və canlıların sadəcə maddədən ibarət olmadığını düşüncə və ağıl gözümüzlə görə bilərik.

Yəni kainat və canlılar 2 hissədən ibarətdir: mexaniki (hüceyrələr, atomlar və molekullar) və semantik (Yaradan, Yaradanın yaratdıqları ilə verdiyi mesajlar, canlılardakı sənət əsəri və məlumat, canlılarda olan məqsədlər). Beləliklə, materiyanı əsas tutan ateistlərin müsəlmanlardan əsas fərqi odur ki, onlar canlılara sadəcə mexaniki yöndən baxırlar. Buna görə də Yaradanı və Onun məqsədlərini görə bilmirlər!